تلاش عقل برای بی عقل شدن
افکار متضادی که در درون ما نفوذ شدید دارند و ما نمی توانیم بر آن ها غلبه کنیم و آن ها را به هم بپیوندیم، ایجاب سرمستی و نشئه در ما می کنند. دو فکر متضادی که ما به آن ها دل بسته ایم، در روان ما ایجاد کشش فراوان می کنند. می خواهند روان ما را از هم بشکافند، پاره کنند و این "کشش به از هم شکافتگی"، ایجاد درد درونی می کند. این درد است که در ما سائقه نشئه را بیدار می سازد. همین تلاش عقلی به تلاش ضد عقلی، به نشئه خواهی، به بیخود شدن می کشد. همیشه باید در برخورد با دو فکر متضاد، محتاط بود. دو فکر متضاد "در ما" و "کنار همدیگر"، قرار نمی گیرند. دو فکر متضادی که می خواهند ما را تصرف کنند، هر کدام از آن ها می خواهد ما را تنها برای خود داشته باشد. و مبارزه آن دو فکر بر سر مالکیت ما، معمولا ًبه شکافتگی یا بحران های درونی ما می کشد. انسان چندان مالک این افکار متضاد نیست که آن ها را طبق دلخواه و به میل خود با هم ترکیب کند. ترکیب دو فکر (سنتز) موقعی رخ می دهد که انسان، مالک دو فکر متضاد باشد. ولی دو فکر انحصار طلبی که می خواهند هر کدام به تنهائی مالک ما باشند و ما را قبضه کرده اند، با روش ضد اندیشی (دیالکتیک)، ترکیب شدنی نیستند. با ایجاد نشئه های روحی، ما آن افکار متضاد را بدون کوچک ترین تلاش برای ترکیبشان، تحمل می کنیم و حتی چون این "افکار متضاد" ضرورت نشئه های روحی را پدید می آورند، در همان تضادشان، دوست داشتنی می شوند. علاقه ما به ابقاء آن تضاد، ما را از وحدت دادن آن دو فکر متضاد، باز می دارد. دو فکری که مرا از هم پاره می سازند، من هیچ گاه قادر نیستم که آن ها را با هم ترکیب کنم، ضداندیشی (دیالکتیک)، فقط موقعی ممکن است که دو فکر متضاد در تصرف من باشند نه آن که مالک من
نقد بنابر ماهیت ، عنصری ویرانگر و اوراق کننده است . هیچ نقدی موضوع نقد را بحالت اول باقی نمیگذارد ، سازندگی اگر در نقد موجود است ناشی از نتیجه ی ناخواسته ی آن وضرورتی است که با تجدید نظر در موضوع نقد صورت تحقق میپذیرد. وگرنه هیچ نقدی بنابر نتیجه ی خواسته ی خود نمیتواند سازنده باشد . همدلی و همدردی و بازیگری که ماکس و وبر از آن سخن گفته اند مربوط به مقام "گردآوری" و فهم مسئله است و الا به تعبیر پوپر ، در "مقام داوری" یک نظریه باید بیرحمانه نقد شود ! . بنابراین با وضع کلماتی چون همدلی و سازنده نباید نقد را عقیم نهاد و عنصر سلبی و نفی که همه ی هنر نقد بدان قائم است از آن ستانده شود ...!!!