حساسیت برای درد و شادی، و دامنه شادی ها و درد های ما با "وسعت تفکر ما" بیشتر می شود. همان طور کاستن دامنه تفکر ما، نه تنها حساسیت ما را در شادی ها و درد هائی که داریم کمتر می سازد، بلکه دامنه شادی ها شادی ها و درد های ما را تنگ تر می سازد. آدم بی فکر، درد ها و شادی های معدودی و ناچیزی دارد. بنابراین از یک مجازات واحد، انسان ها در قرون مختلف و فرهنگ های مختلف طبق همین اتساع تفکر، حساسیت مساوی در مقابل عذاب و شکنجه مساوی ندارند. با یکنوع مجازات ثابت نمی شود قرن ها و هزاره ها افراد را در اجتماعات مختلف مجازات کرد
دامنه دردها و شادی ها برای انسان ثابت نیست. انسان، با وسعت دادن تفکرش، بر "دامنه درد ها و شادی ها" و همچنین بر " حساسیتش از دردها و شادی ها" می افزاید. بدین سان "کاستن درد" در دنیا، با برنامه های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی ثابت و واحدی، یک مسئله حل شدنی و یا تمام شدنی نیست. نه شادی ها حد ثابتی دارند که با تأمین رفاه شخصی، هر اجتماعی همان "مقدار شادی" را داشته باشد، و نه درد ها، حد ثابتی دارند که با "کاستن فشارهائی" هر اجتماعی همان مقدار تقلیل درد احساس بکند
درست با "افزایش حساسیت مردم در اث اتساع تفکر"، همان چیز هائی که در گذشته "درد و عذاب" نبودند، به عنوان عذاب و درد احساس می شوند. با افزایش حساسیت، مقدار و کیفیت درد ها در اجتماع می افزاید. دارو ها و شیوه های اجتماعی که چاره این درد ها را در حساسیت کمتری می کرد، چاره همان درد ها را در حساسیت بیشتری نخواهد کرد
موقعی می توان برنامه واحد و ثابت و یکنواختی برای "رفع درد های اجتماعی" ریخت که "وسعت دامنه تفکر" در اجتماع، ثابت نگاه داشته شود. همین طور مقدار مجازات موقعی می تواند ثابت بماند که "دامنه تفکر" در اجتماع تغییر نیافته باشد. با افزایش حساسیت اجتماع، احتیاجی به مجازات های شدید نیست چون با "مجازات کمتری" می توان "عذاب بیشتر" داد
هر برنامه اجتماعی و سیاسی و حقوقی برای حل مسائل انسانی، فقط بر قبول ضمنی و پنهانی یا ناخودآگاهانه "دامنه تفکر ثابت و مشخص و تغییر ناپذیری" است. ولی از آن جه که این دامنه تفکر اجتماعی در دنیای ما زود تر تغییر می پذیرد (در حالی که در قرون گذشته، مدت های دراز یکنواخت و ثابت بود) هر برنامه ای نیز که به شیوه علمی بر "داده های مشخص شده علمی" بنا شده است، ارزش محدودی برای مدت محدودی دارد. چون "رفع و حل قسمتی از همان درد های اجتماعی" سبب "تغییر دامنه فکری" می شود، و بالطبع برنامه طرح شده، کم کم با "درد های تازه ای از اجتماع و افراد" رو به رو می شود که قبلا ًکسی آن ها را نمی شناخته است